Art Gallerry - Nadežda Petrović

- english

- home

- zbirke

- delatnost

- risim

- memorijal n.p.

- tekući program

Arhiva:

"Prizrenka (Ciganka)" 1905, ulje na kartonu

Rodjena u Čačku 1873.godine, umrla u Valjevu 1915. Od 1884.godine sa porodicom preseljava se u Beograd. Višu žensku školu završila je u Beogradu 1891.godine. Sledeće, 1892.godine, polaže ispit za nastavnicu crtanja u srednjim školama i postaje učenica u ateljeu Djordja Krstića. 1896/97.godine pohadja školu kod Kirila Kutlika. Od 1898.godine počinje školovanje u Minhenu u ateljeu slovenca Antona Azbea. Već 1900.godine imala prvu samostalnu izložbu u Beogradu. 1901.godine započinje rad u ateljeu Julijusa Ekstera u Minhenu.

Od 1904.godine angažuje se u domovini oko Prve jugoslovenske umetničke izložbe, osnivanja Lade i Prve jugoslovenske umetničke kolonije (Sićevo, Pirot 1905.godine). Do 1912.godine izlaže na mnogobrojnim izložbama: Izložba Lade; Izložba jugoslovenske kolonije 1907; Izložba srpskog umetničkog udruzenja 1908; Druga samostalna izložba u Ljubljani 1910; iste godine u Parizu na Jesenjem salonu i u Zagrebu u okviru grupe Medulić; naredne 1911.godine izlaže u srpskom paviljonu na Medjunarodnoj izložbi u Rimu, na Salonu internacionalne unije i Jesenjem salonu u Parizu.

U Beogradu 1912.godine otvara slikarsku školu i učestvuje na četvrtoj jugoslovenskoj izložbi. U prvom balkanskom ratu učestvuje kao dobrovoljna bolničarka na frontu. Sa srpskom vojskom je ponovo 1913. i 1914.godine. Umrla je u Valjevu, od tifusa, gde je bila na dužnosti dobrovoljne bolničarke.

Slikarstvo Nadežde Petrović, najznačajnijeg našeg umetnika s početka veka, uvodi srpsku umetnost u tokove savremene evropske umetnosti. Zahvaljujuci njenom duhu koji je, iz male Srbije, stremio modernom svetu, ali i srećnim okolnostima da se, početkom 20-og veka, školuje i da poseti likovne centre Evrope, njeno slikarstvo ide, najvećim delom, u korak sa evropskim ekspresionizmom, a ponekad se čak priblizava, tada još neafirmisanoj, apstrakciji.

"Stari šedrvan u Prizrenu" 1913, ulje na kartonu

Na njenim najboljim radovima dominiraju velike površine, njene omiljene, užareno crvene boje i, njoj komplementarna, zelena. Ljubav prema bojama stvara na nekim platnima koloristički vrtlog gde se, pored ostalih, ističu fovisticka ljubičasta, plava i crna boja. Snažni potezi četkice i široki i gusti, pastuozni, namazi ponekad platno pretvaraju u dinamičnu reljefastu površinu. Volela je da slika portrete i pejzaže, a njen patriotizam ogledao se i u čestom izboru tema iz nacionalne istorije i slikanju ljudi i predela Srbije.

Delo Nadežde Petrović, u celini, zrači strašnom ekspresijom, snagom i hrabrošću ove jedinstvene žene-slikara sa Balkana. Školovanje u Minhenu, posete Parizu i Italiji i stalni povratak tradicionalnoj Srbiji ostavili su trag na njenim platnima, pa se njen opus može podeliti na nekoliko perioda koje su poznavaoci njenog dela (dr Katarina Ambrozić, tvorac njene monografije, dr Stanislav Zivković i dr.) definisala kao:

"Bavarac sa šeširom" 1900, ulje na kartonu

I Minhenski period (1898-1903)

Prvi minhenski period - učenje u školi Antona Azbea, slovenačkog slikara (Bavarac, kopije starih majstora)
Drugi minhenski period - rad u ateljeu Julijusa Ekstera, jednog od osnivača minhenske Secesije (Bavarac sa šeširom, Vodenica, Iberze, Borova šuma, Jelova šuma, Akt s ledja)

II Srbijanski period (1903-1910)

Prvi srbijanski period - posla 1903. (Stablo u šumi, Resnik - više studija, Staro groblje, Zetva, Domaćin, Devojče iz Sićeva, Sićevo - više studija, Guslar, Kaludjer)
Drugi srbijanski period - posle Italije 1907. (Dereglije na Savi, Zena sa suncobranom, Andja, Staro beogradsko groblje)

III Pariski period (1910-1912)

(Most na Seni, Kej na Seni, Kraljević Marko i Miloš Obilić, Bulonjska suma, More, Plaža u Bretanji, Bogorodičina crkva u Parizu)

IV Ratni period (1912-1915)

(Čaršija, Stari šedrvan u Prizrenu, Prizren, Gračanica - nekoliko studija, Kosovski božuri - nekoliko studija, Dušanov most, Vezirov most, Ruševine, Valjevska bolnica)

Osnovna literatura: Stanislav Živković, Nadežda Petrović (1873-1915), ZLUMS, Novi Sad 1966. Miodrag B.Protić, Srpsko slikarstvo XX veka, knjiga I, Nolit, Beograd 1970. Lazar Trifunović, Srpsko slikarstvo 1900-1950, Beograd 1973. Katarina Ambrozić, Nadežda Petrović 1873-1915, Beograd 1978. K.Ambrozic, Nadežda Petrović (1873-1915), Bayerische Staatsgemuldesammlungen / Neue Pinakothek, Munchen 1985. Katalog stalne postavke sa vodičem kroz zbirke, Umetnička galerija "Nadežda Petrović", Čačak 1995. Nadežda Petrović 1873-1915 PUT ČASTI I SLAVE, katalog, Beograd 1998.